AI’nin en iyi yaptığı şey basit: cevap vermek. Hem de anında. Sabırla. Sen “şu cümleyi niye böyle dedim?” diye kendini sorgularken suratına boş boş bakmadan.
Evet, dil öğrenirken AI kullanıp daha hızlı ilerleyebilirsin. Ama akıllı insanları bile yakalayan bir tuzak var: dili senin yerine AI’nin taşımasına izin vermek. Süper metinler, süper düzeltmeler, süper örnek cümleler… sonra konuşmaya gelince bir bakıyorsun, kelimeler yine yok.
Bu AI “kötü” olduğu için değil. AI senin kafanın içine kelime depolamaz. Onu sen yaparsın. Gerçek konuşmada kelimelerin ağzından otomatik çıkmasını istiyorsan, zaman içinde tekrar tekrar hatırlama pratiği gerekir.
AI’yi doğru yere koyalım: pratik için bir antrenör, iyi materyal üretmek için bir yardımcı. Hafızanın yerine geçen bir şey değil.
AI gerçekten neye iyi gelir
AI esnek ve yaratıcı işlerde çok güçlüdür.
- Bir kelimeyi farklı bağlamlarda tonla örnekle gösterebilir.
- Yazdığın cümleyi daha doğal hâle getirip yeniden kurabilir.
- Gerçek hayatta ihtiyacın olan durumları roleplay olarak canlandırabilir.
- Hatanın neden hata olduğunu basitçe anlatabilir.
- Aynı yanlışı aylarca tekrar etmemen için hızlı geri bildirim verebilir.
“Hiç yorulmayan özel hoca” fikrine yakın bir şey aradıysan, elimizdeki en yakın şey bu.
AI neye iyi gelmez
AI senin hafızan değildir.
Sana kelimeyi tekrar edebilir. Bir kalıbı hatırlatabilir. Hatta sohbet içinde daha önce söylediğini “hatırlıyormuş” gibi görünebilir. Ama konuşmada gereken otomatik hatırlamayı (recall) senin yerine oluşturmaz.
Konuşma hızla geri çağırma ister. O beceri, aynı kelimeleri daha sonra, sonra tekrar, denemeler arasındaki boşluklar giderek büyürken hatırlama pratiği yaptığında oluşur.
O kısmı atlarsan, mükemmel düzeltilmiş metinlerin olur ama cümlenin ortasında donup kalırsın.
Seni dürüst tutan basit model
Aklında şu ayrımı net tutmanı öneririm.
- AI pratik üretir ve çıktını iyileştirir.
- Aralıklı tekrar (spaced repetition) kelimeyi gerçekten ezberletir.
- İki yönlü pratik kelimeyi tanımaktan üretmeye taşır.
Rolleri karıştırmadığında, yanlış araçtan sihir beklemeyi bırakırsın.
Pasif tuzak: AI çıktısını okumak öğrenmek gibi hissettirir
En yaygın “AI ile çalışma” seansı şöyle olur.
AI’den bir diyalog istersin. Okursun. Anlarsın. “Güzel, ilerliyorum” dersin.
Az da olsa ilerlersin, ama çoğunlukla pasif tanımayı güçlendirirsin. Kelime listesi mantığıyla aynı problem: tanıma akıcı hissettirir. Konuşmada gereken ise hatırlayıp üretmektir.
AI’nin konuşmana yardım etmesini istiyorsan, süreçte bir yerde aktif hatırlamayı zorlamalısın.
AI ile daha iyi örnek cümleler üret
Örnek cümle önemlidir, çünkü kelimeyi “kullanılabilir” yapar. AI bunu hızlıca üretir, ama doğru şeyi istemen gerekir.
Şunları iste:
- Gerçekten söyleyebileceğin kısa cümleler.
- Her cümlede tek net anlam.
- Sözlük gibi değil, doğal kalıplar ve eşleşmeler.
- Düz cümle, soru ve olumsuz karışımı.
Çoğu dilde iş gören bir prompt örneği:
“Bana ‘masa ayırtmak’ anlamındaki ‘to book a table’ ile 8 kısa, doğal örnek cümle ver. Günlük ve çeşitli olsun. Her cümleden sonra basit bir çeviri ekle.”
Sonra farkı yaratan tek şeyi yap: en iyi iki cümleyi seç ve flashcard yap.
Sekiz örnek okumak iyidir. İki örneği günlere yayarak hatırlamak, konuşmanı değiştirir.
AI ile cümlelerini düzelt (ve düzeltmeyi kaybetme)
Düzeltmeler, kaybolmuyorsa işe yarar.
İyi bir süreç şöyle görünür:
- Cümleni sen yazarsın.
- AI düzeltir ve neyi neden değiştirdiğini açıklar.
- Düzeltilmiş hâli bir kez hafızadan yeniden yazarsın.
- O kalıbı bir kart olarak kaydedersin.
Çoğu kişi son adımı atlar. Düzeltmeyi kabul eder, geçer. Sonra bir hafta sonra aynı hatayı yapar, çünkü ortada “saklanan” bir şey yoktur.
AI geri bildirim verir. Flashcard geri bildirimi kalıcı yapar.
Kontrollü roleplay ile AI’yi konuşma antrenörü yap
Roleplay, AI’nin en iyi kullanımlarından biridir. Yanıt verme baskısı yaratır, ama güvenli bir ortamda.
Gerçekten ihtiyaç duyduğun senaryoları seç:
- Yemek siparişi vermek
- Otelde rezervasyon yapmak
- İş arkadaşlarıyla kısa sohbet
- Müşteri hizmetlerine derdini anlatmak
- Yol tarifi sormak
- İşini anlatmak
Sonra roleplay’i “eğlence” olmaktan çıkarıp “antrenman”a çevir.
- Cevaplarını kısa tutsun.
- Sadece senin seviyendeki kelimeleri kullansın.
- Yeni kelimeleri birkaç kez doğal şekilde tekrar etsin.
- Seni nazik ve kısa şekilde düzeltsin.
Roleplay sonrası hızlı bir “hasat” yap: söylemek isteyip söyleyemediklerini topla ve kartlara çevir.
AI ile “eksik kelimelerini” daha hızlı bul
Sorabileceğin en verimli soru “bana 50 kelime öğret” değil, “ben hep hangi kelimelerde takılıyorum?” olabilir.
Şöyle dene:
- Günün hakkında kısa bir paragraf yaz.
- AI’den daha doğal bir versiyon önermesini iste.
- Kendi metninle iyileştirilmiş metni karşılaştır.
- Gerçekten kullanmak istediğin birkaç kalıbı seç.
Bu kalıplar altın değerindedir, çünkü gerçek hayatına bağlıdır. Ayrıca ezberledikten sonra daha kolay tutar, çünkü yine karşına çıkar.
Her şeyden az az değil, tek bir konuyu derin çalış
AI insanı zıplatmaya çok müsait yapar: bugün seyahat, yarın siyaset, sonra niş bir argo… Eğlenceli. Ama kelime dağınık kalır.
Daha iyi strateji: bir hafta tek konu seç ve hep ona dön.
- Günlük rutinler
- İşin ve toplantılar
- Sağlık ve randevular
- Yemek yapmak ve alışveriş
- Hobiler
- Seyahat temelleri
AI’den aynı konu etrafında diyaloglar, sorular ve mini hikâyeler iste. Aynı çekirdek kelimeler doğal şekilde tekrar eder, bu da hem ezberlemeyi hem aktifleştirmeyi kolaylaştırır.
AI varken bile neden aralıklı tekrar şart
Çünkü beyin, sen istesen de istemesen de bir takvime göre unutuyor.
Aralıklı tekrar işe yarar, çünkü kelime silinmek üzereyken onu geri getirir ve seni tekrar hatırlamaya zorlar. O hatırlama, hafızayı güçlendirir. AI sonsuz içerik üretir, ama beynin için doğru tekrarları otomatik olarak “zamanlamaz”.
Kelimelerin buharlaşmasını istemiyorsan şunlar gerekir:
- Tekrar tekrar hatırlama
- Hatırlamalar arasında zaman boşlukları
- Günlere yayılan tutarlılık
Sıkıcı temel budur. Ama her şey onun üstünde çalışır.
AI’nin tek başına çözemeyeceği iki yön
Sadece okur ve dinlersen, çoğunlukla şu yönü çalışırsın:
hedef dil – ana dil
Bu anlama için harika. Ama konuşma tersini ister:
ana dil – hedef dil
AI ile roleplay yapıp yine de bu ters yönü fark etmeden kaçabilirsin, çünkü AI her an sana “kurtarıcı” öneriler sunar. Yardımcıdır, ama hatırlama emeğini de ortadan kaldırabilir.
Ters flashcard (reverse flashcards) bunu tertemiz çözer, çünkü anlamdan kelimeyi üretmeni zorlar. Gerçek konuşmada gereken kas tam olarak budur.
Gerçek hayata sığan pratik “AI + flashcard” rutini
Bir arkadaşıma gerçekten önereceğim rutin şu, çünkü abartı değil.
- Önce günlük flashcard tekrarlarını yap.
- Sonra tek konuda 5–10 dakikalık AI sohbeti ya da yazma egzersizi yap.
- Oradan 5–10 faydalı kelime veya kalıp seç.
- Kart olarak ekle: ses (audio) ve en az bir örnek cümleyle.
- Ters yön için hazır olan kartlarda hızlı bir ters tur at.
Hepsi bu. AI’yi en iyi olduğu şeye, aralıklı tekrarı da en iyi olduğu şeye kullanmış olursun.
İnsanların AI ile çalışırken yaptığı yaygın hatalar
Bunları sürekli görüyorum.
- AI’yi ders gibi görmek, pratik gibi değil: Okuyup kafanı sallayıp geçiyorsun. Bu pasif girdi. Her seferinde mutlaka bir şey üret.
- Fazla kelime toplamak: AI saniyede yüzlerce iyi kalıp çıkarır. Senin beynin saniyede yüzlerce kalıbı ezberleyemez. Az seç, doğru tekrarla.
- Asla kullanmayacağın “nadir” kelimeleri istemek: Hayatında çıkmayacak kelime tutmaz. Yüksek frekans ve yüksek fayda öncelik olsun.
- Sohbeti AI’nin taşımasına izin vermek: AI cevaplarını önerince akıcı hissedersin ama hatırlama çalışmazsın. Sadece tıkandığında ipucu al, sonra doğru versiyonu yüksek sesle tekrar et.
- İyi düzeltmeleri saklamamak: Düzeltmeyi karta çevirmiyorsan, ilerlemeyi satın almıyorsun – kiralıyorsun.
Bugün ne yapabilirsin
Hızlı bir “kazanç” istiyorsan bunu bir kez yap, farkı hissedersin.
- Bu ay gerçekten ihtiyacın olan tek bir senaryo seç.
- O senaryo için kısa bir AI roleplay yap.
- Tereddüt ettiğin tam beş anı not al.
- Eksik kelime ve kalıpları, her biri için bir örnek cümleyle flashcard yap.
- Önümüzdeki hafta, düşünmeden çıkana kadar tekrar et.
Hâlâ hata yapacaksın. Sadece farklı hatalar yapacaksın. Zaten amaç da bu.
My Lingua Cards ile pratikte nasıl olur
My Lingua Cards “doğru düzgün ezberle” kısmını kolaylaştırır: örnekli, sesli (audio) ve aralıklı tekrar mantığıyla çalışan akıllı kelime kartları, üstüne iki yönlü pratik sayesinde kelimeler tanımadan hatırlamaya geçer. AI’yi diyalog ve düzeltme üretmek için kullanıp en iyi kalıpları kartlarına atarsın, günlük tekrar kuyruğu da işini yapar. Baskısız denemek istersen ücretsiz dönemle başlayabilirsin – 200 kelime kartına kadar çalışırsın, rutin oturunca da abonelikle devam edip daha fazlasını eklersin.
.png)