Okuyorsun, kelimeyi tanıyorsun, cümleyi anlıyorsun… ama konuşmaya gelince bir anda boşluk. İşte bu, pasif kelime bilgisi ile aktif kelime dağarcığı arasındaki fark.

Bunu çözmek için yeni bir ders kitabına ihtiyacın yok. İhtiyacın olan şey, iki yönde çalışan ve takip etmesi kolay bir sistem:

1. Hedef dil – ana dil: Yabancı kelimeyi görürsün, anlamını anlarsın.
2. Ana dil – hedef dil: Anlamı kendi dilinde görürsün, yabancı kelimeyi yüksek sesle söylersin.

My Lingua Cards bu iki yönlü fikrin üstüne kurulu ve seni iki aşamadan da adım adım geçirir.

Aşağıda, “bildiğin” kelimeleri sonunda gerçekten kullanmaya başlaman için sistemin nasıl çalıştığını anlatan 8 net nokta var.

Pasif vs aktif kelime dağarcığı: fark neden önemli?

Kelime dağarcığının iki ayrı tarafı var:

1. Pasif kelime bilgisi: Okurken ya da dinlerken tanıdığın kelimeler
2. Aktif kelime dağarcığı: Konuşurken ya da yazarken kendin üretebildiğin kelimeler

Çoğu uygulama ve kitap ağırlıklı olarak tek yönde çalıştırır:

1. Hedef dil – ana dil

Bu, anlamak için güzel. Ama konuşmak için tek başına yetmez. Kelimeleri “aktiflemek” için özellikle ters yönü de çalışman gerekir:

1. Ana dil – hedef dil

My Lingua Cards seni iki yönde de net ve düzenli bir akışla çalıştırır.

Aşama A: güçlü anlama oluştur (hedef – ana dil)

İlk aşama, kelimeyi “tanıdık ve bariz” hale getirir.

My Lingua Cards’ta hedef dil sayfasında genelde şunları görürsün.

Kartın ön yüzünde:

1. Hedef kelime (sesli)
2. Seviyesi
3. Transkripsiyon
4. Görsel
5. Description ve Example (sesli)

Kartın arka yüzünde:

1. Kendi dilindeki çeviri
2. Örnek cümlenin kendi dilindeki çevirisi

Bu kartları hedef dil sayfasında aralıklı tekrar (spaced repetition) ile gözden geçirirsin. Bir süre sonra beynin onları çok hızlı tanımaya başlar. Bu, klasik hedef dil – ana dil çalışmasıdır ve pasif kelime bilgisini sağlamlaştırır.

Bu aşamanın hedefi çok basit: Yabancı kelimeyi görür görmez, uğraşmadan anlamak.

Aşama B ne zaman açılır: önce 8 sağlam tekrar

Ana dil – hedef dil pratiğine çok erken başlamak istemezsin. Kelime hâlâ yabancıyken yönü çevirirsen, egzersiz sinir bozucu olur ve insanın hevesini kaçırır.

My Lingua Cards bunu senin yerine düzenler:

1. Hedef dil sayfasında uygulama önce kartı normal yönde birkaç kez gösterir (hedef dil – ana dil).
2. Kelime en az 8 tekrar gördükten sonra sistem, ters yönlü pratiği ayrı bir ana dil sayfasında açar.

Yani uygulama, kelime pasif tarafta yeterince güçlenene kadar bekler. Ancak ondan sonra ana dil sayfasında “aktifleme”ye girer ve kelimeyi senin üretmeni ister.

Bu da süreci zorlayıcı yapar ama bunaltıcı yapmaz.

Aşama B: My Lingua Cards ile ana dil – hedef dil (yüksek sesle söyle)

Kart hazır olduğunda, My Lingua Cards onu ana dil sayfasında da gösterir.

Bu kez yön değişir:

Ön yüzde, kendi dilinde anlamı görürsün ve yine iki sesli alan vardır: “Description” ve “Example”.

İzleyeceğin adımlar şöyle:

1. Kelimeyi hatırlamaya çalış ve hedef dilde yüksek sesle söyle
2. Olmadıysa Description sesini hedef dilde dinle
3. Hâlâ gelmiyorsa Example cümlesini hedef dilde dinle
4. Yine olmadıysa hedef kelimenin sesini dinle ya da kartı çevirip cevabı gör
5. Sonraki kelimeye geç

Aktifleştirme sırasında her kelime, ana dil sayfasında karışık sırayla birkaç kez daha karşına çıkar.

Bu iki yönlü sistemin pratik hâli: önce anlıyorsun, sonra kendin söylemeyi öğreniyorsun.

My Lingua Cards içinde iki yön nasıl görünür?

Burada iki ayrı sayfayla çalışırsın.

Hedef dil – ana dil (anlama için)

Hedef dil sayfasında kartın önü hedef dilde, arkası kendi dilindedir. Bu, pasif kelime bilgisini ve okurken-dinlerken kelimeyi tanıma hızını geliştirir.

Ana dil – hedef dil (aktifleme için)

Ana dil sayfasında kartın önü kendi dilinde, arkası hedef dildedir ve çevirme davranışı aynıdır. Kartlar, hedef dil sayfasında en az 8 tekrar gördükten sonra burada görünür. Burada kelimeleri yüksek sesle söyleyerek aktif kelime dağarcığına taşırsın.

Tüm kartlar zaten hazırdır. My Lingua Cards sadece ne zaman ve nasıl göstereceğini seçer, böylece iki yön de çalışır.

Sesini kullan: kelimeyi söylemek neden fark yaratır?

Aktif kelimeler kafanda değil, ağzında yaşar.

Bu yüzden My Lingua Cards senden şunları ister:

1. Hedef dildeki kelimeye ve hedef dildeki kısa Description’a bak
2. Bir an dur
3. Kelimeyi hedef dilde yüksek sesle söyle
4. Kartı çevir ve kelimenin çevirisini ve örnek cümlenin çevirisini gör (örneğin kendisi hedef dilde kalır)

İdeal olan şu:

1. Örnek cümlenin sesini mümkün olduğunca benzer şekilde tekrar etmek (shadowing)
2. İstersen Description sesini de shadowing yapmak

Her seferinde konuşarak şunları çalıştırırsın:

1. Daha hızlı hatırlama
2. Daha net telaffuz
3. Gerçek konuşmalarda daha rahat olma

Gerçek hayata sığan kısa günlük “aktifleme seansları”

Uzun uzun maraton yapmana gerek yok.

My Lingua Cards ile basit bir rutin şöyle olabilir:

1. Siteyi günde bir iki kez aç
2. Planlanan kartlarını bitir
3. Hedef dil – ana dil kartı gelince hızlı anlamaya odaklan, kelimeyi söyle ve mümkünse örnek cümleyi de tekrar et
4. Ana dil – hedef dil kartı gelince biraz yavaşla, kelimeyi söyle, sonra kendini kontrol et

Aralıklı tekrar planında sırası gelen kelimeler, iki sayfada da tekrar için hazır olur: hedef dil sayfasında ve ana dil sayfasında.

Günde 20–30 dakika bile, “bildiğin” kelimelerin giderek daha fazlasını aktif hâle getirmeye yeter.

“Pasif biliyorum”dan “hiç düşünmeden söyledim”e

Kelimeleri pasiften aktife taşımak için üç şeye ihtiyacın var:

1. Net bir iki yönlü sistem: önce hedef dil – ana dil, sonra ana dil – hedef dil
2. Yönü çevirme için mantıklı bir kural: birkaç başarılı tekrar sonrasında (My Lingua Cards en az 8 kullanır)
3. Düzenli, kısa ve sesli pratik: ekrana bakıp tanımak yerine gerçekten söylemek

My Lingua Cards bunların hepsini hazır verir:

1. Sesli, çevirili ve örnekli hazır kartlar
2. Uzun vadeli hafıza için otomatik aralıklı tekrar (spaced repetition)
3. Yeterince pasif tekrar sonrası başlayan yerleşik ana dil – hedef dil akışı ve her kelime için birkaç tur aktifleme

Eğer yüzlerce kelimeyi “biliyorsun” ama konuşurken kullanamıyorsan, My Lingua Cards ile birkaç gün çalışmayı dene. Özellikle ana dil sayfasında ana dil – hedef dil pratiği için çıkan kelimelere dikkat et.

Bir değişimi fark edeceksin: Bir zamanlar sadece tanıdığın kelime, doğru anda birden ağzından çıkmaya başlayacak. Aktif kelime dağarcığı tam olarak bu.